Zacznijmy od\u00a0przeciwwskaza\u0144 bezwzgl\u0119dnych<\/strong>. Soczewek kontaktowych nie nale\u017cy dobiera\u0107 bez konsultacji ze specjalist\u0105 (poprzez autodopasowanie). Bezwzgl\u0119dnym przeciwwskazaniem jest zatem brak wsp\u00f3\u0142pracy ze specjalist\u0105 oraz niestosowanie si\u0119 do jego zalece\u0144.<\/p>\n\n\n\n Dla nikogo nie b\u0119dzie zapewne zaskoczeniem, \u017ce\u00a0aktywna infekcja<\/strong> okulistyczna b\u0119dzie przeciwwskazaniem do noszenia soczewek kontaktowych, przynajmniej do momentu wyleczenia i przy braku regularnych nawrot\u00f3w \u2013 b\u0119dzie to zatem przeciwwskazanie tymczasowe bezwzgl\u0119dne<\/strong>. Z podobnych przyczyn nie powinni\u015bmy nosi\u0107 soczewek kontaktowych,\u00a0gdy jeste\u015bmy przezi\u0119bieni lub mamy objawy choroby zaka\u017anej lub gdy oczy s\u0105 zaczerwienione<\/strong>. Gdy jeste\u015bmy os\u0142abieni, oczy s\u0105 bardziej nara\u017cone na gro\u017ane infekcje grzybicze i bakteryjne.<\/p>\n\n\n\n Cukrzyca <\/strong>nie powinna uniemo\u017cliwia\u0107 noszenia mi\u0119kkich soczewek kontaktowych, ale wymaga cz\u0119stego monitorowania ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015b\u0107 os\u0142abienia po\u0142\u0105cze\u0144 mi\u0119dzykom\u00f3rkowych w nab\u0142onku powierzchni oka, wi\u0119ksze ryzyko infekcji i zmniejszon\u0105 wra\u017cliwo\u015bci rog\u00f3wki. W badaniach klinicznych zg\u0142aszano powik\u0142ania oczne u pacjent\u00f3w z cukrzyc\u0105, kt\u00f3rzy nosili soczewki kontaktowe, jednak w wi\u0119kszo\u015bci by\u0142y one obserwowane u os\u00f3b z zaawansowan\u0105 cukrzycow\u0105 chorob\u0105 oczu, kt\u00f3rzy to stosowali soczewki noszone w trybie przed\u0142u\u017conym (czyli noszone tak\u017ce w nocy). Dodatkowo, szorstko\u015b\u0107 opuszek palc\u00f3w spowodowana domowym monitorowaniem poziomu st\u0119\u017cenia glukozy we krwi mo\u017ce prowadzi\u0107 do uszkodzenia powierzchni soczewki mi\u0119kkiej podczas jej czyszczenia, dlatego diabetycy powinni szczeg\u00f3lne dok\u0142adnie ocenia\u0107 stan soczewki kontaktowej przed jej za\u0142o\u017ceniem [4].<\/p>\n\n\n\n Choroby takie jak niedoczynno\u015b\u0107 lub nadczynno\u015b\u0107 tarczycy, reumatoidalne zapalnie staw\u00f3w, egzema atopowa, \u0142uszczyca czy tr\u0105dzik r\u00f3\u017cowaty<\/strong> mog\u0105 ogranicza\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 stosowania soczewek kontaktowych. Dolegliwo\u015bci te nie stanow\u0105 bezwzgl\u0119dnego przeciwwskazania do noszenie soczewek, ale mog\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na ich rodzaj lub harmonogram noszenia oraz cz\u0119sto\u015b\u0107 wizyt kontrolnych. To samo tyczy si\u0119 os\u00f3b w ci\u0105\u017cy<\/strong>, u kt\u00f3rych zmiany zachodz\u0105ce w strukturze \u015bluz\u00f3wek, zmniejszona tolerancja soczewek kontaktowych i wahania ostro\u015bci wzroku w okresie ci\u0105\u017cy i laktacji wymagaj\u0105 bardzo dobrej komunikacji ze specjalist\u0105 i zwi\u0119kszenia cz\u0119sto\u015bci wizyt kontrolnych. W okresie ci\u0105\u017cy zalecane s\u0105 soczewki kontaktowe w trybie jednodniowym. Na czas porodu nale\u017cy z nich zrezygnowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n W przypadku alergik\u00f3w<\/strong> post\u0119powanie zale\u017cy od rodzaju i nasilenia alergii. Je\u015bli reakcja alergiczna dotyczy p\u0142yn\u00f3w do piel\u0119gnacji soczewek lub depozyt\u00f3w odk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na soczewkach w trakcie u\u017cytkowania, tu rozwi\u0105zaniem mog\u0105 by\u0107 soczewki jednodniowe lub preparaty dedykowane bardziej wra\u017cliwym oczom (np. p\u0142yny oksydacyjne). Specjalista powinien oceni\u0107 stan spoj\u00f3wek pacjenta, aby wykluczy\u0107 silne reakcje alergiczne. Istniej\u0105 badania naukowe sugeruj\u0105ce, \u017ce niekt\u00f3re rodzaje soczewek mog\u0105 zmniejsza\u0107 dolegliwo\u015bci okulistyczne zwi\u0105zane z katarem siennym [2]. Istotne jest, w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci, unikanie kontaktu z substancjami uczulaj\u0105cymi, stosowanie lek\u00f3w \u0142agodz\u0105cych objawy, unikanie dotykania i tarcia oczu oraz cz\u0119ste mycie r\u0105k. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce pojawienie si\u0119 b\u00f3lu i zaczerwienienia oczu lub nag\u0142e obni\u017cenie ostro\u015bci widzenia, wymagaj\u0105 zdj\u0119cia soczewek i udania si\u0119 do specjalisty <\/strong>\u2013 zasada ta dotyczy nie tylko alergik\u00f3w, cho\u0107 ci mog\u0105 wymaga\u0107 cz\u0119stszych wizyt kontrolnych ze wzgl\u0119du na wi\u0119ksz\u0105 podatno\u015b\u0107 na objawy dyskomfortu i problemy z powiekami.<\/p>\n\n\n\n Kolejnym wzgl\u0119dnym przeciwwskazaniem do noszenia soczewek kontaktowych mog\u0105 by\u0107 wszelkie schorzenia charakteryzuj\u0105ce si\u0119 zmniejszon\u0105 odporno\u015bci\u0105<\/strong> (i to zar\u00f3wno wrodzon\u0105, jak i nabyt\u0105). Zbyt niska odporno\u015b\u0107 mo\u017ce stwarza\u0107 warunki do r\u00f3\u017cnorodnych zaka\u017ce\u0144 oportunistycznych, a soczewki kontaktowe mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 \u015brodowiskiem sprzyjaj\u0105cym rozwojowi bakterii lub grzyb\u00f3w. Nie ma przeciwwskaza\u0144 do dopasowywania soczewek kontaktowych pacjentom b\u0119d\u0105cym nosicielami ludzkiego wirusa niedoboru odporno\u015bci (HIV \u2013 human immunodeficiency virus<\/em>), pod warunkiem, \u017ce powierzchnia oka jest zdrowa. Natomiast, je\u015bli u pacjenta wyst\u0105pi\u0142 zesp\u00f3\u0142 nabytego niedoboru odporno\u015bci (AIDS \u2013 acquired immunodeficiency syndrome<\/em>), nale\u017cy podej\u015b\u0107 do stosowania soczewek kontaktowych z najwy\u017csz\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105, gdy\u017c chory obarczony jest wysokim ryzykiem zaka\u017cania oportunistycznego.<\/p>\n\n\n\n Istniej\u0105 tak\u017ce osoby, u kt\u00f3rych dopasowanie soczewek kontaktowych jest trudniejsze i wymaga specjalistycznego do\u015bwiadczenia. U takich os\u00f3b zwykle lepiej sprawdzaj\u0105 si\u0119 soczewki sztywne, maj\u0105ce dzia\u0142anie terapeutyczne. S\u0105 to pacjenci cierpi\u0105cy na zaawansowany zesp\u00f3\u0142 suchego oka, du\u017cy astygmatyzm, wielkobrodawkowate zapalenie spoj\u00f3wek, sto\u017cek rog\u00f3wki, zwyrodnienie brze\u017cne przezroczyste rog\u00f3wki, pacjenci po chirurgiach okulistycznych lub ze zbliznowaceniem powierzchni oka. Kwestie stosowania lek\u00f3w<\/strong> nale\u017cy zawsze skonsultowa\u0107 ze specjalist\u0105. Tak\u017ce trudno\u015bci z przestrzeganiem instrukcji<\/strong> piel\u0119gnacji i noszenia soczewek kontaktowych lub historia niestosowania si\u0119 do tych\u017ce instrukcji w wywiadzie s\u0105 przeciwwskazaniem do noszenia soczewek kontaktowych. Zwi\u0105zana z wiekiem lub stanem fizycznym i psychicznym niemo\u017cno\u015b\u0107 lub niech\u0119\u0107 zrozumienia i przestrzegania zalece\u0144 dotycz\u0105cych piel\u0119gnacji i noszenia soczewek, oraz nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 zak\u0142adania, noszenia lub \u015bci\u0105gania soczewek bez pomocy os\u00f3b trzecich jest przeciwwskazaniem do noszenia soczewek kontaktowych.<\/p>\n\n\n\n Ograniczenia w poruszaniu si\u0119<\/strong>, takie jak w przypadku reumatoidalnego zapalenia staw\u00f3w lub \u201ecukrzycowego zespo\u0142u sztywnej r\u0119ki\u201d (cheiroartropatia cukrzycowa<\/em>) mog\u0105 utrudnia\u0107 obs\u0142ug\u0119 soczewek kontaktowych. Gdy tylko jest to mo\u017cliwe, powinni\u015bmy sami umie\u0107 zak\u0142ada\u0107, \u015bci\u0105ga\u0107 i piel\u0119gnowa\u0107 swoje soczewki kontaktowe, w przeciwnym wypadku, gdy soczewki kontaktowe s\u0105 najlepsz\u0105 lub jedyn\u0105 form\u0105 korekcji pomocny mo\u017ce by\u0107 krewny lub opiekun. W\u00f3wczas mo\u017cna dopasowa\u0107 czas przed\u0142u\u017conego lub ci\u0105g\u0142ego noszenia soczewek.<\/p>\n\n\n\n Czynnikiem ryzyka zwi\u0119kszonej nietolerancji soczewek mog\u0105 by\u0107 styl \u017cycia oraz warunki pracy takie, jak przebywanie przez d\u0142ugi czas w klimatyzowanych, zapylonych lub zadymionych pomieszczeniach. Ekspozycja na powy\u017csze mo\u017ce prowadzi\u0107 do silnego wysuszenia i podra\u017cnienia powierzchni oka oraz zmniejsza\u0107 tolerancj\u0119 soczewek kontaktowych. Ponadto, podczas wywiadu z pacjentem nale\u017cy odnotowa\u0107, czy pacjent jest palaczem, poniewa\u017c stanowi to czynnik ryzyka naciek\u00f3w i bakteryjnego zapalenia rog\u00f3wki. Dobrze dobrana soczewka kontaktowa potrafi znacz\u0105co poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia, umo\u017cliwiaj\u0105c wyra\u017ane widzenie. Jest wygodna, nie zaparuje, nie przeszkadza w uprawianiu sportu. Dzisiejsza kontaktologia pozwala na stosowanie soczewek praktycznie u ka\u017cdego. Niezale\u017cnie od tego, jak\u0105 opcj\u0119 wybierzemy, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce dla wygodnego i zdrowego noszenia soczewek kontaktowych kluczowe jest ich odpowiednie dopasowanie, ocena ryzyka oraz regularna ocena stanu zdrowia oczu przez okulist\u0119 lub optometryst\u0119.<\/p>\n\n\n\n Literatura<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n[1] Wollffsohn, J.S., & Emberlin, J. C. (2011), Role of contact lenses in relieving ocular allergy, Cont. Lens Ante<\/em>rior Eye<\/em>, 34, 169-172.<\/p>\n\n\n\n[2] Wolffsohn, James S., et al. „BCLA CLEAR-Evidence-based contact lens practice.” Contact Lens and Anterior Eye<\/em> 44.2 (2021): 368-397.<\/p>\n\n\n\n[3] Tomlinson, A., Pearce, E. I., Simmons, P. A., et al. (2001). The association of Meibomian gland dysfunction and other common ocular diseases with dry eye, a population-based study in Spain. Cornea<\/em>, 30, 1-6.<\/p>\n\n\n\n[4] O\u2019Donell, C. Efron, N., & Bpulton, A. J. M. (2001). A prospective study of contact lens wear in diabetes mellitus. Ophthalmic Physiol. Opt.,<\/em> 21, 127-138.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Autor: dr in\u017c. Izabela Garaszczuk, dr optom. <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Katedra Optyki i Fotoniki, Wydzia\u0142 Podstawowych Problem\u00f3w Techniki,<\/em><\/strong> <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Politechnika Wroc\u0142awska<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W trakcie wizyty kontaktologicznej specjalista ocenia stan zdrowia powierzchni oka oraz przeprowadza szczeg\u00f3\u0142owy wywiad pozwalaj\u0105cy na wyb\u00f3r najlepszej formy korekcji i trybu wymiany soczewki dopasowanych do naszego stylu \u017cycia. O ile wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi mo\u017ce nosi\u0107 soczewki kontaktowe, istniej\u0105 pewne przeciwwskazania, kt\u00f3re nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 podczas doboru tej formy korekcji. Zacznijmy od\u00a0przeciwwskaza\u0144 bezwzgl\u0119dnych. Soczewek kontaktowych […]<\/p>","protected":false},"author":9,"featured_media":1286,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[33],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1285"}],"collection":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1285"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1285\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1324,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1285\/revisions\/1324"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1286"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/prezbiopia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Projekt-bez-tytulu-5-1024x724.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n
W niekt\u00f3rych przypadkach \u2013 takich jak dysfunkcja gruczo\u0142\u00f3w Meiboma, niestabilny film \u0142zowy lub nawracaj\u0105ce erozje nab\u0142onka to w\u0142a\u015bnie soczewki terapeutyczne mog\u0105 by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 procesu leczenia. Istniej\u0105 tak\u017ce przypadki, w kt\u00f3rych soczewki stosowane s\u0105 w celu ukrycia znacz\u0105cych defekt\u00f3w kosmetycznych, takich jak anomalie t\u0119cz\u00f3wki, zm\u0119tnienie rog\u00f3wki, nieoperacyjny zez lub ma\u0142oocze. W przypadku r\u00f3\u017cnowzroczno\u015bci, jednooczno\u015bci, czy oczopl\u0105su soczewki kontaktowe mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 jedyn\u0105 praktyczn\u0105 form\u0105 korekcji wzroku.<\/p>\n\n\n\n
Te, kt\u00f3re mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 sucho\u015b\u0107 oczu i tym samym negatywnie wp\u0142ywa\u0107 na komfort noszenia soczewek to m.in.: \u015brodki przeciwhistaminowe, leki obkurczaj\u0105ce b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 nosa, diuretyki, leki zwiotczaj\u0105ce, \u015brodki uspokajaj\u0105ce, niekt\u00f3re leki na nadci\u015bnienie, leki stosowane w chorobie Parkinsona, antydepresanty, pigu\u0142ki antykoncepcyjne i hormonalna terapia zast\u0119pcza (cho\u0107 w przypadku tych ostatnich doniesienia literaturowe bywaj\u0105 sprzeczne) [2,3]. Pacjenci stosuj\u0105cy powy\u017csze leki mog\u0105 wymaga\u0107 dodatkowych interwencji w postaci \u015brodk\u00f3w do nawil\u017cania oczu, sztucznych \u0142ez, czy modyfikacji diety, \u015brodowiska lub wdro\u017cenia terapii. Poniewa\u017c skuteczne noszenie soczewek kontaktowych ka\u017cdego typu wymaga dobrze nawil\u017conej powierzchni oka, specjalista powinien wybra\u0107 taki materia\u0142 soczewki, kt\u00f3ry gwarantuje dobr\u0105 zwil\u017calno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n