{"id":1292,"date":"2022-02-15T15:14:27","date_gmt":"2022-02-15T14:14:27","guid":{"rendered":"https:\/\/prezbiopia.pl\/?p=1292"},"modified":"2022-02-15T15:14:28","modified_gmt":"2022-02-15T14:14:28","slug":"czym-jest-akomodacja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/2022\/02\/15\/czym-jest-akomodacja\/","title":{"rendered":"Czym jest akomodacja?"},"content":{"rendered":"

Pod wzgl\u0119dem optycznym, w procesie widzenia najbardziej istotnymi elementami oka s\u0105 rog\u00f3wka, soczewka oczna i siatk\u00f3wka oraz struktury znajduj\u0105ce si\u0119 pomi\u0119dzy tymi elementami. Wbrew pozornej prostocie, uk\u0142ad ten charakteryzuje bardzo z\u0142o\u017cona budowa, geometria oraz w\u0142a\u015bciwo\u015bci optyczne, kt\u00f3re, jak na razie, nie s\u0105 mo\u017cliwe do zrealizowania w spos\u00f3b sztuczny metodami wsp\u00f3\u0142czesnej technologii. Ka\u017cda z\u00a0czterech za\u0142amuj\u0105cych powierzchni optycznych (dwie powierzchnie rog\u00f3wki i dwie soczewki) s\u0105 asferyczne ze wzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107 korekcji aberracji sferycznej oka, umo\u017cliwiaj\u0105c tym samym ostre odwzorowanie obrazu na siatk\u00f3wce. Zar\u00f3wno obie powierzchnie rog\u00f3wki, jak i soczewki nie s\u0105 wzgl\u0119dem siebie symetryczne. Przednia cz\u0119\u015b\u0107 soczewki jest bardziej p\u0142aska ani\u017celi jej tylna (bardziej wewn\u0119trzna) powierzchnia. Przyjmuje si\u0119, \u017ce moc optyczna modelowego oka wynosi 60\u00a0dioptrii, z czego za 40 dioptrii odpowiada rog\u00f3wka, a za ok. 20 dioptrii \u2013 soczewka oczna. Moc soczewki mo\u017ce jednak okresowo wzrasta\u0107 i to w\u0142a\u015bnie mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany mocy zbieraj\u0105cej przez soczewk\u0119 oczn\u0105 nazywamy akomodacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

STRUKTURA SOCZEWKI OKA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Soczewka sk\u0142ada si\u0119 z kom\u00f3rek pochodzenia nab\u0142onkowego, kt\u00f3re produkowane s\u0105 przez organizm cz\u0142owieka przez ca\u0142e \u017cycie. Nowe kom\u00f3rki produkowane s\u0105 w warstwie zwanej nab\u0142onkiem soczewki na zewn\u0105trz soczewki i przemieszczaj\u0105 si\u0119 do jej centrum, co prowadzi do ci\u0105g\u0142ego wzrostu soczewki w ci\u0105gu \u017cycia cz\u0142owieka. Kom\u00f3rki nab\u0142onkowe uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w kolejne warstwy, kt\u00f3re s\u0105 powierzchniami asferycznymi o sta\u0142ej warto\u015bci wsp\u00f3\u0142czynnika za\u0142amania (tzw. powierzchnie izoindeksjalne). Co za tym idzie, ka\u017cda z kolejnych warstw charakteryzuje si\u0119 odmiennym wsp\u00f3\u0142czynnikiem za\u0142amania (rys. 1). Taka forma strukturyzacji soczewki ocznej powoduje, \u017ce soczewka oczna staje si\u0119 struktur\u0105 gradientow\u0105 o zmiennej warto\u015bci wsp\u00f3\u0142czynnika za\u0142amania od j\u0105dra soczewki (jej \u015brodka, n<\/em> \u2245 1.41), do jej pow\u0142ok zewn\u0119trznych w okolicy torebki soczewki (n<\/em> \u2245 1.387) [1]. Gradientowo\u015b\u0107 soczewki ocznej ma odzwierciedlenie w jej w\u0142a\u015bciwo\u015bciach optycznych i refrakcyjnych.<\/p>\n\n\n\n

Soczewka oczna utrzymywana jest w okre\u015blonym po\u0142o\u017ceniu za pomoc\u0105 cienkich w\u0142\u00f3kien kolagenowych, zwanych wi\u0119zade\u0142kami Zinna, kt\u00f3re przymocowane s\u0105 z jednej strony do okolic r\u00f3wnika soczewki, a z drugiej strony do mi\u0119\u015bnia rz\u0119skowego, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 na obwodzie soczewki (rys. 2). Zmiany napi\u0119cia mi\u0119\u015bnia rz\u0119skowego, prowadz\u0105 do zmiany napi\u0119cia wi\u0119zade\u0142ek Zinna, a\u00a0to\u00a0z\u00a0kolei powoduje zmian\u0119 kszta\u0142tu soczewki ocznej i w konsekwencji zmian\u0119 geometrii soczewki oraz jej mocy zbieraj\u0105cej w procesie akomodacji.<\/p>\n\n\n\n

Rys.1<\/strong> Model strukturalny soczewki ludzkiego oka.
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
**AKOMODACJA<\/strong><\/p>\n\n\n\n**
Na czym dok\u0142adnie polega proces akomodacji? Ot\u00f3\u017c, gdy oko jest zrelaksowane, czyli patrzy na niesko\u0144czono\u015b\u0107 (w dal), mi\u0119sie\u0144 rz\u0119skowy jest rozlu\u017aniony. Jego najmniejsze napi\u0119cie powoduje, \u017ce wi\u0119zade\u0142ka Zinna s\u0105 maksymalnie rozci\u0105gni\u0119te, soczewka wtedy osi\u0105ga minimaln\u0105 grubo\u015b\u0107 i\u00a0jest najbardziej sp\u0142aszczona. Taki stan soczewki, wi\u0119zade\u0142ek Zinna oraz mi\u0119\u015bnia rz\u0119skowego odpowiada wy\u0142\u0105czonej akomodacji (Rys. 2a). Soczewka oczna, w\u00a0momencie gdy jej krzywizna (odwrotno\u015b\u0107 promienia krzywizny) jest najmniejsza, osi\u0105ga minimaln\u0105 moc optyczn\u0105. W odpowiedzi na bodziec znajduj\u0105cy si\u0119 bli\u017cej oka, napi\u0119cie mi\u0119\u015bnia rz\u0119skowego powoduje rozlu\u017anienie napr\u0119\u017conych wi\u0119zade\u0142ek Zinna. Rozlu\u017anienie wi\u0119zade\u0142ek prowadzi do zmiany geometrii soczewki ocznej. Soczewka staje si\u0119 grubsza wskutek si\u0142 spr\u0119\u017cysto\u015bci, a jej promienie krzywizny si\u0119 zmniejszaj\u0105 (staje si\u0119 bardziej wybrzuszona). W wyniku powy\u017cszych zmian moc optyczna soczewki, jak r\u00f3wnie\u017c ca\u0142a moc optyczna oka staje si\u0119 wi\u0119ksza (Rys. 2b). Stan, podczas kt\u00f3rego mi\u0119sie\u0144 rz\u0119skowy jest maksymalnie napi\u0119ty odpowiada maksymalnie w\u0142\u0105czonej akomodacji.<\/p>\n\n\n\n
**A jak ten proces wp\u0142ywa na zakres widzenia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n**
W oku miarowym (emmetropowym) r\u00f3wnoleg\u0142e wi\u0105zki \u015bwiat\u0142a, czyli takie pochodz\u0105ce od bardzo odleg\u0142ego przedmiotu, padaj\u0105 na rog\u00f3wk\u0119, a nast\u0119pnie przechodz\u0105 przez zrelaksowan\u0105 soczewk\u0119 i skupiaj\u0105 si\u0119 na siatk\u00f3wce oka, tworz\u0105c tam ostry obraz. Obrazy odwzorowuj\u0105ce na siatk\u00f3wce przedmioty znajduj\u0105ce si\u0119 bli\u017cej s\u0105 nieostre. Sygna\u0142 o nieostrym obrazie wysy\u0142any jest do m\u00f3zgu, a ten wysy\u0142a impuls nerwowy do mi\u0119\u015bnia rz\u0119skowego, kt\u00f3ry to kurczy si\u0119, co prowadzi do zmiany geometrii soczewki w oku i pocz\u0105tkuje proces akomodacji. To, jak bardzo mi\u0119sie\u0144 rz\u0119skowy ma zosta\u0107 skurczony uzale\u017cnione jest od odleg\u0142o\u015bci obserwowanego przedmiotu \u2013 im mniejsza odleg\u0142o\u015b\u0107 od oka, tym wi\u0119ksza zmiana mocy jest konieczna. Dzi\u0119ki akomodacji mo\u017cliwa jest obserwacja przedmiot\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 bli\u017cej nas. Wraz z rozpocz\u0119ciem akomodacji dochodzi tak\u017ce do zw\u0119\u017cenia \u017arenic i ruchu konwergencyjnego (zbie\u017cnego) obu ga\u0142ek ocznych w kierunku bliskiego celu. Proces akomodacji mo\u017ce by\u0107 przydatny r\u00f3wnie\u017c dla os\u00f3b nadzwrocznych, poniewa\u017c przy tej wadzie wzroku obrazy przedmiot\u00f3w bardzo odleg\u0142ych (znajduj\u0105cych si\u0119 w\u00a0niesko\u0144czono\u015bci) ostro odwzorowywane s\u0105 za siatk\u00f3wk\u0105. Zatem, by osoba nadwzroczna bez korekcji mog\u0142a zobaczy\u0107 ostro przedmioty odleg\u0142e, akomodacja w jej oczach musi by\u0107 nieustannie w\u0142\u0105czona. To, jak bardzo mo\u017ce zmienia\u0107 si\u0119 moc optyczna oka, dzi\u0119ki procesowi akomodacji, okre\u015bla amplituda akomodacji, kt\u00f3ra maleje wraz z wiekiem.<\/p>\n\n\n\n
$\"\"$
Rys. 2.<\/strong> A) Zrelaksowana soczewka oczna; B) Soczewka przy w\u0142\u0105czonej akomodacji.\u00a0
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
**Literatura<\/strong><\/p>\n\n\n\n[1] Patel S, Tutchenko L. The refractive index of the human cornea: A review. Cont Lens Anterior Eye. 2019; 42(5):575-580.<\/p>\n\n\n\n**
Autor: dr in\u017c. Marcelina Sobczak,<\/em><\/strong> **optometrystka NO 17312<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n**
**Zesp\u00f3\u0142 Optyki Widzenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n**
***Katedra Optyki i Fotoniki,\u00a0Wydzia\u0142 Podstawowych Problem\u00f3w Techniki,<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n***
***Politechnika Wroc\u0142awska<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"***
Pod wzgl\u0119dem optycznym, w procesie widzenia najbardziej istotnymi elementami oka s\u0105 rog\u00f3wka, soczewka oczna i siatk\u00f3wka oraz struktury znajduj\u0105ce si\u0119 pomi\u0119dzy tymi elementami. Wbrew pozornej prostocie, uk\u0142ad ten charakteryzuje bardzo z\u0142o\u017cona budowa, geometria oraz w\u0142a\u015bciwo\u015bci optyczne, kt\u00f3re, jak na razie, nie s\u0105 mo\u017cliwe do zrealizowania w spos\u00f3b sztuczny metodami wsp\u00f3\u0142czesnej technologii. Ka\u017cda z\u00a0czterech za\u0142amuj\u0105cych powierzchni […]<\/p>","protected":false},"author":9,"featured_media":1293,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[33],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1292"}],"collection":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1292"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1292\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1297,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1292\/revisions\/1297"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}

Rys.1<\/strong> Model strukturalny soczewki ludzkiego oka.
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
**AKOMODACJA<\/strong><\/p>\n\n\n\n**
Na czym dok\u0142adnie polega proces akomodacji? Ot\u00f3\u017c, gdy oko jest zrelaksowane, czyli patrzy na niesko\u0144czono\u015b\u0107 (w dal), mi\u0119sie\u0144 rz\u0119skowy jest rozlu\u017aniony. Jego najmniejsze napi\u0119cie powoduje, \u017ce wi\u0119zade\u0142ka Zinna s\u0105 maksymalnie rozci\u0105gni\u0119te, soczewka wtedy osi\u0105ga minimaln\u0105 grubo\u015b\u0107 i\u00a0jest najbardziej sp\u0142aszczona. Taki stan soczewki, wi\u0119zade\u0142ek Zinna oraz mi\u0119\u015bnia rz\u0119skowego odpowiada wy\u0142\u0105czonej akomodacji (Rys. 2a). Soczewka oczna, w\u00a0momencie gdy jej krzywizna (odwrotno\u015b\u0107 promienia krzywizny) jest najmniejsza, osi\u0105ga minimaln\u0105 moc optyczn\u0105. W odpowiedzi na bodziec znajduj\u0105cy si\u0119 bli\u017cej oka, napi\u0119cie mi\u0119\u015bnia rz\u0119skowego powoduje rozlu\u017anienie napr\u0119\u017conych wi\u0119zade\u0142ek Zinna. Rozlu\u017anienie wi\u0119zade\u0142ek prowadzi do zmiany geometrii soczewki ocznej. Soczewka staje si\u0119 grubsza wskutek si\u0142 spr\u0119\u017cysto\u015bci, a jej promienie krzywizny si\u0119 zmniejszaj\u0105 (staje si\u0119 bardziej wybrzuszona). W wyniku powy\u017cszych zmian moc optyczna soczewki, jak r\u00f3wnie\u017c ca\u0142a moc optyczna oka staje si\u0119 wi\u0119ksza (Rys. 2b). Stan, podczas kt\u00f3rego mi\u0119sie\u0144 rz\u0119skowy jest maksymalnie napi\u0119ty odpowiada maksymalnie w\u0142\u0105czonej akomodacji.<\/p>\n\n\n\n
**A jak ten proces wp\u0142ywa na zakres widzenia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n**
W oku miarowym (emmetropowym) r\u00f3wnoleg\u0142e wi\u0105zki \u015bwiat\u0142a, czyli takie pochodz\u0105ce od bardzo odleg\u0142ego przedmiotu, padaj\u0105 na rog\u00f3wk\u0119, a nast\u0119pnie przechodz\u0105 przez zrelaksowan\u0105 soczewk\u0119 i skupiaj\u0105 si\u0119 na siatk\u00f3wce oka, tworz\u0105c tam ostry obraz. Obrazy odwzorowuj\u0105ce na siatk\u00f3wce przedmioty znajduj\u0105ce si\u0119 bli\u017cej s\u0105 nieostre. Sygna\u0142 o nieostrym obrazie wysy\u0142any jest do m\u00f3zgu, a ten wysy\u0142a impuls nerwowy do mi\u0119\u015bnia rz\u0119skowego, kt\u00f3ry to kurczy si\u0119, co prowadzi do zmiany geometrii soczewki w oku i pocz\u0105tkuje proces akomodacji. To, jak bardzo mi\u0119sie\u0144 rz\u0119skowy ma zosta\u0107 skurczony uzale\u017cnione jest od odleg\u0142o\u015bci obserwowanego przedmiotu \u2013 im mniejsza odleg\u0142o\u015b\u0107 od oka, tym wi\u0119ksza zmiana mocy jest konieczna. Dzi\u0119ki akomodacji mo\u017cliwa jest obserwacja przedmiot\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 bli\u017cej nas. Wraz z rozpocz\u0119ciem akomodacji dochodzi tak\u017ce do zw\u0119\u017cenia \u017arenic i ruchu konwergencyjnego (zbie\u017cnego) obu ga\u0142ek ocznych w kierunku bliskiego celu. Proces akomodacji mo\u017ce by\u0107 przydatny r\u00f3wnie\u017c dla os\u00f3b nadzwrocznych, poniewa\u017c przy tej wadzie wzroku obrazy przedmiot\u00f3w bardzo odleg\u0142ych (znajduj\u0105cych si\u0119 w\u00a0niesko\u0144czono\u015bci) ostro odwzorowywane s\u0105 za siatk\u00f3wk\u0105. Zatem, by osoba nadwzroczna bez korekcji mog\u0142a zobaczy\u0107 ostro przedmioty odleg\u0142e, akomodacja w jej oczach musi by\u0107 nieustannie w\u0142\u0105czona. To, jak bardzo mo\u017ce zmienia\u0107 si\u0119 moc optyczna oka, dzi\u0119ki procesowi akomodacji, okre\u015bla amplituda akomodacji, kt\u00f3ra maleje wraz z wiekiem.<\/p>\n\n\n\n
$\"\"$
Rys. 2.<\/strong> A) Zrelaksowana soczewka oczna; B) Soczewka przy w\u0142\u0105czonej akomodacji.\u00a0
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
**Literatura<\/strong><\/p>\n\n\n\n[1] Patel S, Tutchenko L. The refractive index of the human cornea: A review. Cont Lens Anterior Eye. 2019; 42(5):575-580.<\/p>\n\n\n\n**
Autor: dr in\u017c. Marcelina Sobczak,<\/em><\/strong> **optometrystka NO 17312<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n**
**Zesp\u00f3\u0142 Optyki Widzenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n**
***Katedra Optyki i Fotoniki,\u00a0Wydzia\u0142 Podstawowych Problem\u00f3w Techniki,<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n***
***Politechnika Wroc\u0142awska<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"***
Pod wzgl\u0119dem optycznym, w procesie widzenia najbardziej istotnymi elementami oka s\u0105 rog\u00f3wka, soczewka oczna i siatk\u00f3wka oraz struktury znajduj\u0105ce si\u0119 pomi\u0119dzy tymi elementami. Wbrew pozornej prostocie, uk\u0142ad ten charakteryzuje bardzo z\u0142o\u017cona budowa, geometria oraz w\u0142a\u015bciwo\u015bci optyczne, kt\u00f3re, jak na razie, nie s\u0105 mo\u017cliwe do zrealizowania w spos\u00f3b sztuczny metodami wsp\u00f3\u0142czesnej technologii. Ka\u017cda z\u00a0czterech za\u0142amuj\u0105cych powierzchni […]<\/p>","protected":false},"author":9,"featured_media":1293,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[33],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1292"}],"collection":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1292"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1292\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1297,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1292\/revisions\/1297"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}