Sztuczna soczewka wykonana jest zwykle z tworzywa sztucznego o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach skupiaj\u0105cych lub rozpraszaj\u0105cych promienie \u015bwietlne. Wszczepiana jest do oka ludzkiego by zast\u0105pi\u0107 najcz\u0119\u015bciej zm\u0119tnia\u0142\u0105 w\u0142asna soczewk\u0119 (za\u0107m\u0119), chocia\u017c obecnie usuwa si\u0119 te\u017c przejrzyste soczewki w celach antyprezbiopijnych, czyli by skorygowa\u0107 ubytek akomodacji dokonuj\u0105cy si\u0119 z wiekiem. Istnieje obecnie ogromna r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 sztucznych soczewek IOL.<\/p>\n\n\n\n Soczewki zwijalne<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dawniej soczewki niezwijalne musia\u0142y by\u0107 wszczepiane przez stosunkowo du\u017ce ci\u0119cie, co wymaga\u0142o zak\u0142adania szw\u00f3w rog\u00f3wkowych i wi\u0105za\u0142o si\u0119 zar\u00f3wno z wi\u0119kszym dyskomfortem, wi\u0119ksz\u0105 inwazyjno\u015bci\u0105 operacji oraz d\u0142u\u017csz\u0105 rehabilitacja pooperacyjn\u0105. By\u0142y to soczewki wykonane s\u0105 z polimetylometakrylanu (PMMA), materia\u0142u sztywnego kt\u00f3ry nie pozwala\u0142 na ich zwini\u0119cie. \u015arednica cz\u0119\u015bci optycznej wynosi\u0142a przeci\u0119tnie 6 mm, dlatego ci\u0119cie niezb\u0119dne do wszczepienia tej soczewki wynosi\u0142o oko\u0142o 6,5 mm. Obecnie standardem s\u0105 soczewki zwijalne. S\u0105 one wykonane z elastycznego materia\u0142u, np. \u017celu akrylowego, co umo\u017cliwia ich zwini\u0119cie i wprowadzenie do oka przez ci\u0119cie o szeroko\u015bci od 1,8 do 2,8 mm, pomimo tego \u017ce ich \u015brednica cz\u0119\u015bci optycznej wynosi od 5,5 do 6,5 mm.<\/p>\n\n\n\n Soczewki jedno- i wielocz\u0119\u015bciowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n Soczewki jednocz\u0119\u015bciowe s\u0105 w ca\u0142o\u015bci wykonane z tego samego materia\u0142u. Soczewki wielocz\u0119\u015bciowe posiadaj\u0105 obwodowe elementy stabilizuj\u0105ce cz\u0119\u015b\u0107 optyczn\u0105, tzw. hapteny wykonane z innego materia\u0142u (najcz\u0119\u015bciej z PMMA).<\/p>\n\n\n\n Filtry ochronne<\/strong><\/p>\n\n\n\n Obecnie wszystkie soczewki wewn\u0105trzga\u0142kowe wyposa\u017cone s\u0105 w filtr chroni\u0105cy przed promieniowaniem UV. Niekt\u00f3re (tzw. soczewki \u017c\u00f3\u0142te) dodatkowo wyposa\u017cone s\u0105 w filtr chroni\u0105cy przed \u015bwiat\u0142em niebieskim uznawanym w niekt\u00f3rych badaniach in vitro<\/em> za niebezpieczne dla prawid\u0142owego funkcjonowania siatk\u00f3wki oka. Kliniczne korzy\u015bci stosowania tych soczewek nie zosta\u0142y dotychczas udowodnione.<\/p>\n\n\n\n Sferyczno\u015b\u0107\/ asferyczno\u015b\u0107 soczewki<\/strong><\/p>\n\n\n\n Soczewki sferyczne charakteryzuj\u0105 si\u0119 tym, \u017ce promienie wpadaj\u0105ce przez obwodow\u0105 jej cz\u0119\u015b\u0107 ogniskowane s\u0105 bli\u017cej w stosunku do promieni wpadaj\u0105cych do oka centralnie. Powoduje to, \u017ce osoba ze wszczepionymi sztucznymi soczewkami sferycznymi w warunkach gorszego o\u015bwietlenia, ma gorsz\u0105 jako\u015b\u0107 widzenia kontrastowego. Z drugiej strony, soczewki asferyczne posiadaj\u0105 zmodyfikowan\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 optyczn\u0105 tak, aby promienie \u015bwietlne przechodz\u0105ce przez obwodow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 optyczn\u0105 ogniskowa\u0142y si\u0119 w tym samym miejscu co przechodz\u0105ce przez cz\u0119\u015b\u0107 centraln\u0105, dzi\u0119ki czemu unika si\u0119 pogorszenia widzenia kontrastowego w warunkach s\u0142abszego o\u015bwietlenia.<\/p>\n\n\n\n Jedno- i wieloogniskowo\u015b\u0107 soczewki<\/strong><\/p>\n\n\n\n Soczewki jednoogniskowe to soczewki, kt\u00f3re posiadaj\u0105 tylko jedno ognisko skupienia \u015bwiat\u0142a, czyli zapewniaj\u0105 dobre (ostre) widzenie do dali lub do bli\u017cy. Z drugiej strony, soczewki wieloogniskowe (zwane r\u00f3wnie\u017c multifokalnymi) posiadaj\u0105 zwykle dwa lub wi\u0119cej ognisk skupienia \u015bwiat\u0142a i umo\u017cliwiaj\u0105 pacjentom ostre widzenie do bli\u017cy (czytanie), odleg\u0142o\u015bci po\u015brednich (praca przy komputerze) oraz dali bez konieczno\u015bci dodatkowej korekcji okularowej.<\/p>\n\n\n\n Soczewki toryczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n Soczewki toryczne to soczewki koryguj\u0105ce astygmatyzm rog\u00f3wkowy (zwany te\u017c niezborno\u015bci\u0105 rog\u00f3wkow\u0105).<\/p>\n\n\n\n Soczewki fakijne<\/strong><\/p>\n\n\n\n To soczewki sztuczne wewn\u0105trzga\u0142kowe, kt\u00f3re wszczepia si\u0119 do tylnej komory oka przy pozostawieniu w\u0142asnej przejrzystej soczewki. Umieszcza si\u0119 je w przestrzeni pomi\u0119dzy t\u0119cz\u00f3wk\u0105 a soczewk\u0105 w\u0142asn\u0105. Dzi\u0119ki nim mo\u017cna korygowa\u0107 bardzo wysokie wady kr\u00f3tkowzroczno\u015bci (w zakresie od -8,0 dioptrii do -25 dioptrii) i nadwzroczno\u015bci (od +4,0 dioptrii do +8,0 dioptrii) oraz astygmatyzm.<\/p>\n\n\n\n Soczewki hydrofilowe\/ hydrofobowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cne rodzaje materia\u0142\u00f3w stosowanych w sztucznych soczewkach wewn\u0105trzga\u0142kowych (IOL) odgrywaj\u0105 istotn\u0105 rol\u0119 w mo\u017cliwych powik\u0142aniach pooperacyjnych, takich jak zm\u0119tnienie torebki tylnej oraz utrata przejrzysto\u015bci soczewki wewn\u0105trzga\u0142kowej [3, 4]. Istnieje wiele r\u00f3\u017cnic pomi\u0119dzy soczewkami. Jedn\u0105 z nich jest rodzaj materia\u0142u, z kt\u00f3rego s\u0105 wykonane i ich stopie\u0144 uwodnienia. Obecnie najcz\u0119\u015bciej stosuje si\u0119 materia\u0142 akrylowy (dawniej by\u0142 to np. polimetakrylan metylu (PMMA) lub silikon), kt\u00f3ry jednak wyst\u0119puje jako bardziej uwodniony \u2013 soczewki hydrofilowe lub mniej uwodniony \u2013 soczewki hydrofobowe.<\/p>\n\n\n\n Podczas gdy hydrofilowe akrylowe soczewki wewn\u0105trzga\u0142kowe s\u0105 bardziej elastyczne i wszczepiane przez mniejsze ci\u0119cie chirurgiczne rog\u00f3wki ni\u017c soczewki hydrofobowe, hydrofilowe akrylowe IOL s\u0105 zwi\u0105zane z proliferacj\u0105 i migracj\u0105 kom\u00f3rek nab\u0142onka soczewki, co prowadzi do wy\u017cszych wska\u017anik\u00f3w zm\u0119tnienia torebki tylnej [3]. Zm\u0119tnienia wyst\u0119puj\u0105 zar\u00f3wno w soczewkach hydrofobowych i hydrofilowych jednak maj\u0105 inny charakter i inne konsekwencje. W soczewkach hydrofobowych wyst\u0119puj\u0105 mikrowakuole (glistening) wype\u0142nione p\u0142ynem wakuole, podczas gdy zwapnienia wyst\u0119puj\u0105 na powierzchni soczewek hydrofilnych [3]. Chocia\u017c cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania zm\u0119tnienia soczewki jest niska, jednak jest ona dobrze udokumentowana i w niekt\u00f3rych zaawansowanych przypadkach prowadzi do konieczno\u015bci ponownej operacji i wymiany soczewki na now\u0105. Tego typu operacje s\u0105 obarczone wzg. wysokim ryzykiem powik\u0142a\u0144, znacznie wy\u017cszym ni\u017c przy pierwotnej operacji za\u0107my. Du\u017co cz\u0119\u015bciej jednak, w mniej zaawansowanych przypadkach, zm\u0119tnienie soczewki wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 widzenia i mo\u017ce istotnie pogorszy\u0107 np. korzy\u015bci antyprezbiopijne soczewki. W przeciwie\u0144stwie do mikrowakuoli, zwapnienia cz\u0119\u015bciej powoduj\u0105 znaczne pogorszenie ostro\u015bci wzroku, co prowadzi do ich usuni\u0119cia jako jedynego mo\u017cliwego rozwi\u0105zania w celu przywr\u00f3cenia pogorszonego widzenia [3]. Ponadto zwapnienie soczewki IOL mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 podobnie do zm\u0119tnienia torebki tylnej, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do b\u0142\u0119dnej diagnozy oraz niepotrzebnego i nieskutecznego leczenia laserem Nd:YAG [3].<\/p>\n\n\n\n Summary<\/strong><\/p>\n\n\n\n Mo\u017cemy oczekiwa\u0107, \u017ce soczewka sztuczna IOL pozostanie w oku przez d\u0142u\u017cszy czas w przysz\u0142o\u015bci, dlatego jej cechy, w tym odporno\u015b\u0107 na ew. zm\u0119tnienia stan\u0105 si\u0119 jeszcze wa\u017cniejsze ni\u017c dawniej. Soczewki r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 znacz\u0105co i pacjenci powinni by\u0107 tego \u015bwiadomi. Powinni zapyta\u0107 lekarza chirurga o to jaka soczewk\u0119 b\u0119d\u0105 mieli wszczepion\u0105 i jakie s\u0105 jej silne i ew. s\u0142abe strony.<\/p>\n\n\n\n Literature<\/strong><\/p>\n\n\n\n Autor:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Professor Andrzej Grzybowski, MD, PhD<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kierownik Katedry Okulistyki, Uniwersytet Warmi\u0144sko-Mazurski, Olsztyn<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kierownik Instytutu Okulistycznych Bada\u0144 Naukowych, Fundacja Okulistyka 21, Pozna\u0144<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Operacja za\u0107my jest uznawana za jedn\u0105 z najbardziej udanych operacji na \u015bwiecie [1]. Niemniej jednak, oczekiwania dotycz\u0105ce wynik\u00f3w stale wzrastaj\u0105 czemu pr\u00f3buje sprosta\u0107 rozw\u00f3j technologii, w tym w zakresie sztucznych wewn\u0105trzga\u0142kowych soczewek IOL (ang. intraocular lens, IOL). Obecnie operacja za\u0107my jest wykonywana wcze\u015bniej, a \u015brednia d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia wzrasta i oczekuje si\u0119, \u017ce trend ten b\u0119dzie si\u0119 […]<\/p>","protected":false},"author":9,"featured_media":1341,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[33],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1350"}],"collection":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1350"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1360,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1350\/revisions\/1360"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1341"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prezbiopia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/prezbiopia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Ryc.1-IOL-1-1-1024x733.jpeg\")
[\u0179r\u00f3d\u0142o https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Hinterkammerlinse_01_(fcm).jpg<\/a>]<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Hinterkammerlinse_01_(fcm).jpg\")
Ryc. 2. <\/strong>Soczewki sztuczne wewn\u0105trzga\u0142kowe IOL.
(a)<\/strong> Jednocz\u0119\u015bciowa hydrofobowa akrylowa toryczna soczewka IOL (Bausch+Lomb EnVista Toric).
(b)<\/strong> Jednocz\u0119\u015bciowa hydrofilowa akrylowa soczewka wewn\u0105trzga\u0142kowa do chirurgii za\u0107my z mikroci\u0119ciem \u2014 zaprojektowana do naci\u0119cia o wielko\u015bci 1,8 mm (Bausch + Lomb Akreos AO60).
(c)<\/strong> Trzycz\u0119\u015bciowa soczewka IOL z silikonow\u0105 optyk\u0105 i haptykiem wykonanym z polimetakrylanu metylu (Bausch + Lomb SofPort).
(d)<\/strong> Soczewka pseudoakomodacyjna IOL (Bausch + Lomb Crystalens AO)
[\u0179r\u00f3d\u0142o: Grzybowski A., Kanclerz P. (2020) Recent Developments in Cataract Surgery. In: Grzybowski A. (eds) Current Concepts in Ophthalmology. Springer, Cham. https:\/\/doi.org\/10.1007\/978-3-030-25389-9_3<\/a>]<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n